ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ vs COVID 19…

Χ΄ Συμεωνίδου Αθηνά

Η λογοτεχνία για μένα είναι μια άμαξα με βελούδινα καθίσματα και δαντελένιες κουρτίνες με την οποία μεταφέρω συναισθήματα και εικόνες, σκέψεις και εμπειρίες. Σαν αφοσιωμένος αμαξάς την οδηγώ πότε με πάθος για τον προορισμό, πότε με ηρεμία για να απολαύσω τη διαδρομή, πότε με σύνεση και πότε με παρόρμηση, πάντα όμως με υπευθυνότητα. Είναι η έκφραση μου, το πάθος μου, είμαι εγώ.
Και τώρα μέσα από την Πανδημία συνεχίζονται οι διαδρομές σε δύσβατα και λασπωμένα μονοπάτια. Με πείσμα και αυτοπεποίθηση προχωράμε για να βγούμε από τούτη τη δίνη πιο δυνατοί και πιο σοφοί.

H τέχνη ήταν πάντα μέρος της ζωής μου. Μια διέξοδος, ένας χώρος όπου συναισθήματα και ανησυχίες γίνονται πραγματικότητα. Από παιδί ακόμα θυμάμαι πόσο η μουσική με γαλήνευε ή με απογείωνε και πόσο το μέτρο στο λόγο και στην έκφραση με γοήτευε. Γρήγορα διαπίστωσα πως όχι μόνο αντιλαμβανόμουν την τέχνη, μα μπορούσα και να τη δημιουργήσω. Από τα μαθητικά μου χρόνια ξεκίνησα την ενασχόληση μου μαζί της, με πρώτο μου κοινό τους συμμαθητές και τους φίλους μου. Άρχισα δειλά να αρθρογραφώ μέσα στις σχολικές μου δραστηριότητες. Όταν πια διένυα την τέταρτη δεκαετία της ζωής μου, κυκλοφόρησε για πρώτη φορά τραγούδι μου, ανέβηκε το πρώτο θεατρικό μου έργο και εκδόθηκε το πρώτο μου βιβλίο. Αυτό ήταν μόνο η αρχή….
Κορονοϊός, πανδημία, lockdown, προσωπικά πώς σε έχει επηρεάσει αυτή η κατάσταση; πώς διαχειρίζεσαι την περίοδο που διανύουμε; Πώς ισορροπείς;
Μεγάλη δοκιμασία για την ανθρωπότητα η Πανδημία. Η ζωή μας έχει μπει σε μία παύση, έχει μπει στην αναμονή. Μέσα από τούτη την κρίση, όλα μεγεθύνονται και γίνονται πιο έντονα. Όμως οι έντονες καταστάσεις είναι και η πηγή της δημιουργίας. Μέσα από τη λογοτεχνία και τη μουσική εκφράζομαι, αλλά ταυτόχρονα είναι και δρόμοι διαφυγής για μένα. Πάντα έβρισκα τις ισορροπίες μου μέσα από την τέχνη.
Τι σε ανησυχεί πιο πολύ τώρα, στην εποχή της πανδημίας; Η δουλειά σου, η υγεία σου; Οι δικοί σου άνθρωποι;
Όλα τα παραπάνω, το καθένα με την προτεραιότητά του. Όμως με ανησυχούν ιδιαίτερα δυο θέματα. Το πρώτο είναι η κατάληξη της προηγούμενης γενιάς, που αναγκάζονται να βιώσουν τη μοναξιά σε μια ηλικία που έχουν ανάγκη τη συντροφιά περισσότερο από ποτέ, και το δεύτερο είναι η αίσθηση της ανασφάλειας που έχει δημιουργηθεί στη νέα γενιά λόγω της οικονομικής κρίσης που διαρκώς αυξάνεται.
Πόσο επηρέασε η πανδημία του κορονοϊού τον τομέα της τέχνης που υπηρετείς;
Το βιβλίο είναι ένας τρόπος διαφυγής του κοινού. Ίσως να θεωρείται και ευνοημένη τέχνη καθώς υπάρχει μια στροφή του κοινού προς την ανάγνωση. Όμως η απομόνωση, η οικονομική δυσπραγία καθώς και η απαγόρευση εκδηλώσεων και συναντήσεων δυσκολεύουν ακόμα και τον χώρο του βιβλίου. Η έμπνευση μπορεί να υπάρχει, όμως όπως προανέφερα όλα έχουν μπει σε μια αναμονή.
Αναπροσαρμόζονται τα δεδομένα στο χώρο της τέχνης σήμερα; εν όψη της πανδημίας του κορονοϊού αλλάζει η επαγγελματική της μορφή;
Σίγουρα θα υπάρξουν αλλαγές και στις τέχνες, όπως και σε όλες τις πτυχές της καθημερινότητας μας. Κι εδώ αναλαμβάνει ένα ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο του διαδίκτυο. Κάποιες φορές θετικό, άλλες φορές αρνητικό.

Στον άνθρωπο υπάρχουν πάντα δύο αντικρουόμενες ανάγκες, η ανάγκη για ελευθερία και η ανάγκη για ασφάλεια. Ποια πιστεύεις ότι κυριαρχεί εντονότερα σήμερα;
Μα το ένα δεν αναιρεί το άλλο. Προσωπικά η έλλειψη ελευθερίας μου δημιουργεί μια τεράστια αίσθηση ανασφάλειας. Εξαρτάσαι από τις συνθήκες, τα γεγονότα και τις αποφάσεις άλλων. Ελαχιστοποιείται η προσωπική ικανότητα και ορμή και αναγκάζεσαι να πλέεις σαν ακυβέρνητη σχεδία στο ρεύμα των συγκυριών.
Ζούμε σε μια κοινωνία η οποία προσδιορίζεται από την έντονη, ψυχαναγκαστική πολλές φορές, επιδίωξη της τέλειας ζωής. Κατά πόσο πιστεύεις ότι η πανδημία και όσα ζούμε αλλάζουν τις επιδιώξεις μας; Τις προτεραιότητές μας;
Ποτέ δε συμφωνούσα με τα στεγανά και τις οδηγίες της κοινωνίας για την εξέλιξη μας σε επιτυχημένους άρα και ευτυχισμένους ανθρώπους. Μία πεποίθηση που οδήγησαν πολλούς σε λανθασμένες αποφάσεις ζωής. Όμως και η πανδημία μας μετέφερε στην απέναντι όχθη. Το αβέβαιο μέλλον, το θαμπό αύριο και η απομόνωση, δε μπορούν να θεωρηθούν βάσεις για την ανέλιξη μας. Βασική προτεραιότητα μας έχει γίνει η σωματική μας ασφάλεια, με αποτέλεσμα να χάνουμε όλα εκείνα που διατηρούν την ψυχική και πνευματική μας υγεία.
Ποια συναισθήματα σου βγάζει η σημερινή κατάσταση; Τα αναγνωρίζεις και στους γύρω σου ή διακρίνεις κάτι διαφορετικό;
Θλίψη. Και πως μπορεί κανείς να αναγνωρίσει στους γύρω του συναισθήματα και διαθέσεις όταν το μισό πρόσωπο κρύβεται πίσω από μια μάσκα. Στα μάτια διακρίνει κανείς ανησυχία, φόβο, ανασφάλεια, απόγνωση και δυστυχώς μελαγχολία. Πόσο να κρατούν ψηλά το ηθικό τα βλέμματα, όταν τα πλατιά χαμόγελα έχουν πια χαθεί!
Πόσο εύκολη είναι η ευγνωμοσύνη στις μέρες μας, με όλα αυτά που συμβαίνουν;
Ο άνθρωπος έχει αποδείξει πως είναι ένα ον εξέλιξης, προόδου και ελευθερίας. Όταν του τα στερείς όλα αυτά δε μπορεί να νιώσει ευγνωμοσύνη. Επειδή όμως διακατέχεται από τη λογική, προσπαθεί να κατεβάσει τον πήχη και να αναγκάσει τον εαυτό του να αισθάνεται ευγνώμων με αυτά που έχει και να μην επικεντρώνεται σε όσα χάνει. Όμως δεν ήταν αυτή η πεποίθηση που μας οδήγησε να πατήσουμε στο φεγγάρι.

Με όλα αυτά που περάσαμε αυτή τη χρονιά έχεις νιώσει να φτάνεις στα όριά σου και πως το διαχειρίστηκες;
‘Έχω ακόμα αντοχές, ελάχιστες αλλά υπάρχουν ακόμα. Ευτυχώς η συγγραφή είναι διέξοδος και έχει μοναχικότητα. Όμως κι εγώ όπως και η υπόλοιπη κοινωνία νομίζω πως σιγά σιγά φτάνουμε πια στα όρια μας… και όταν συμβαίνει αυτό δημιουργείται μια κοινωνική άκρατη ορμή.
Ο Καζαντζάκης γράφει « Όσο ζούμε μια ευτυχία, δύσκολα τη νιώθουμε.. Μονάχα όταν περάσει και κοιτάξουμε πίσω μας αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε πόσο ευτυχισμένοι σταθήκαμε…». Θα μπορούσες να πεις ότι το έχεις νιώσει τη χρονιά που μας πέρασε;
Ναι, και φοβάμαι να το παραδεχτώ, διότι δεν ξέρω αν τούτη η δύσκολη χρονιά υπάρξει ως μια ευχάριστη ανάμνηση κάποιας ευτυχίας στις επόμενες χρονιές που θα έρθουν.
Δίνεις σημασία στη γνώμη των άλλων; Στη γνώμη και την άποψη της μάζας; Σε επηρεάζει και αν ναι, σε τι βαθμό;
Ζω μέσα στον κόσμο και εμπνέομαι απ αυτόν. Νιώθω πως έχω υποχρέωση να εκφράζω μέσα από την τέχνη μου όσους δεν έχουν αυτήν την ικανότητα. Άρα θεωρώ τιμή και υποχρέωση να αφουγκράζομαι την κοινωνία, να την υπηρετώ και να σέβομαι το γενικώς αποδεκτό. Στον αντίποδα όμως έχω και τις δικές μου απαράβατες αρχές. Όταν η συνείδησή μου, μου υπαγορεύει το σωστό και το δίκαιο δε με επηρεάζει η γνώμη των άλλων.
Ποιο είναι αυτό που νιώθεις ότι σου λείπει πιο πολύ τώρα με τους περιορισμούς λόγω κορονοϊού;
Η κοινωνική συναναστροφή, το άγγιγμα, η αγκαλιά, οι φίλοι μου και εκείνος ο «καφές» που κάποιες φορές δεν προλαβαίναμε να πιούμε και τώρα πια φαντάζει πολυτέλεια. Με λίγα λόγια μου λείπει η καθημερινότητά μου, η ζωή μου.
Με όλα αυτά που συμβαίνουν τον τελευταίο χρόνο, καταφέρνεις να αντικρύσεις με αισιοδοξία το μέλλον;
Είμαι κατεξοχήν αισιόδοξος άνθρωπος. Μου αρέσει πάντα να βλέπω εκείνη τη θετική γωνιά σε κάθε αρνητικό που μας συμβαίνει. Περάσαμε πολέμους, φτώχιες, κακουχίες, καταστρεπτικά καιρικά φαινόμενα κι όμως η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον ήταν πάντα εκεί. Εξ άλλου η Ελπίδα δεν ήταν εκείνη που βγήκε στο τέλος από το κουτί της Πανδώρας για να γλυκάνει τις πληγές;
Αν ο κορονοϊός ήταν θεατρική έργο/ πίνακας ζωγραφικής/ λογοτεχνικό βιβλίο/ποίημα/ μουσική/ φωτογραφία, πως θα το περιέγραφες; πως το φαντάζεσαι;
Θα μπορούσα να γράφω μέχρι αύριο για να απαντήσω σ΄ αυτό το ερώτημα. Θα περιοριστώ λοιπόν απλώς στον τίτλο που θα έδινα αν ήθελα να περιγράψω την πανδημία μέσα από τις παραπάνω τέχνες. Κι ο τίτλος θα ήταν «Η Παύση».
2020…άλλη μια περιστροφή γύρω από τον ήλιο ολοκληρώθηκε…
2021….. Κι όμως το 2020 δεν σταμάτησε να γυρίζει η Γη και άλλη μια περιστροφή γύρω από τον ήλιο ολοκληρώθηκε. Μάθαμε να εκτιμούμε και να αποδεχόμαστε. Με τούτα τα εφόδια εύχομαι το 2021 να είναι μια συναρπαστική και ενθουσιώδης βόλτα προς τη γνώση και τη σοφία, με νέους στόχους και καινούργιες βάσεις.

Επιμέλεια κειμένου
Βαλάντια Γκιώνη
Αρθρογράφος, Συνεργάτης COA

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ vs COVID 19…

Έλενα Προδρομίδου

¨Μαγειρική, ένας κόσμος
Πλημμυρισμένος με δημιουργία..¨

Η μαγειρική για μένα είναι το κλειδί για έναν κόσμο πλημμυρισμένο από ουσία και γεύση, με πολλή ύλη για άφθονη δημιουργία. Είναι η γέφυρα για να έρθεις πιο κοντά σε ανθρώπους που νοιάζεσαι και αγαπάς. Δεν είναι άλλωστε τυχαία η φράση, πως η αγάπη περνάει πρώτα από το στομάχι! Ακόμα και αυτή τη δύσκολη περίοδο που περνάμε, η δημιουργία της δεν παύει να μου δίνει το έναυσμα για περισσότερη ασχολία και γιατί όχι ενδοσκόπηση μέσω αυτής.

Κορονοϊός , πανδημία, lockdown, προσωπικά πώς σε έχει επηρεάσει αυτή η κατάσταση; πώς διαχειρίζεσαι την περίοδο που διανύουμε; Πώς ισορροπείς;
Ποιον δεν έχει επηρεάσει αυτή η πανδημία; Βιώνουμε μια νέα πραγματικότητα αντίστοιχη με ιστορία δυστοπικού μυθιστορήματος, μόνο που η δυστοπία είναι εδώ πραγματική και οι καταστάσεις μας προσπερνούν. Όλα εξελίσσονται γρήγορα με ιλιγγιώδεις ταχύτητες για το καθετί.
Τι σε ανησυχεί πιο πολύ τώρα, στην εποχή της πανδημίας; Η δουλειά σου, η υγεία σου; Οι δικοί σου άνθρωποι;
Ίσως είναι η πρώτη φορά που δίνεται η ευκαιρία για ουσιαστικό προβληματισμό μιας νέας τάξης πραγμάτων που θα φέρει ριζικές αλλαγές τόσο σε επαγγελματικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο διαπροσωπικών σχέσεων. Υπάρχει η τάση της απομόνωσης και η πανδημία εντείνει το συγκεκριμένο φαινόμενο.
Πόσο επηρέασε η πανδημία του κορονοϊού τον τομέα της τέχνης που υπηρετείς;
Η πανδημία είναι λόγος για να ανασυντάξει ο καθένας τις δυνάμεις του και να δει πως μπορεί να αναρρώσει από το οικονομικό πλήγμα που έχει υποστεί. Εδώ είναι που το κράτος πρέπει να σταθεί αρωγός και αυτό είναι ένα στοίχημα.
Αναπροσαρμόζονται τα δεδομένα στο χώρο της τέχνης σήμερα; εν όψη της πανδημίας του κορονοϊού αλλάζει η επαγγελματική της μορφή;
Σε κάθε δύσκολη περίοδο υπάρχει το αίσθημα της αυτοσυντήρησης. Η τέχνη πάντα ήταν και είναι μέσο έκφρασης και ανάγκη του ανθρώπου για ψυχική ανάταση. Οι τέχνες πάντα θα βρίσκουν τρόπο να ανθίζουν και να επιβιώνουν αυτό συμβαίνει γιατί είναι έμφυτη η ανάγκη του ανθρώπου να εξελίσσεται και οι τέχνες είναι ένα δυνατό μέσο.

¨Η πανδημία είναι η κατεξοχήν περίοδος
έκφρασης της ευγνωμοσύνης…¨

Στον άνθρωπο υπάρχουν πάντα δύο αντικρουόμενες ανάγκες, η ανάγκη για ελευθερία και η ανάγκη για ασφάλεια. Ποια πιστεύεις ότι κυριαρχεί εντονότερα σήμερα;
Γιατί να είναι αντικρουόμενες και όχι αλληλένδετες; Τι να την κάνω την ασφάλεια αν μου στερεί την ελευθερία μου; Και τι να την κάνω την ελευθερία εάν δεν στρώνει το έδαφος για να μου παρέχει ασφάλεια; Όχι λοιπόν στο διχασμό και ναι στην ένωση!
Ζούμε σε μια κοινωνία η οποία προσδιορίζεται από την έντονη, ψυχαναγκαστική πολλές φορές, επιδίωξη της τέλειας ζωής. Κατά πόσο πιστεύεις ότι η πανδημία και όσα ζούμε αλλάζουν τις επιδιώξεις μας; Τις προτεραιότητές μας;
Ίσως, κατά τη γνώμη μου, αυτό να είναι από τα λίγα καλά που μας παρέχει η πανδημία. Η αναθεώρηση των απόψεων και των προτεραιοτήτων μας. Αγαθά που θεωρούσαμε δεδομένα συνειδητοποιούμε πως τελικά δεν είναι. Δυστυχώς το αντιληφθήκαμε με τον κακό τρόπο, όμως ουδέν κακό αμιγές καλού.
Ποια συναισθήματα σου βγάζει η σημερινή κατάσταση; Τα αναγνωρίζεις και στους γύρω σου ή διακρίνεις κάτι διαφορετικό;
Οτιδήποτε καινούργιο δημιουργεί ανασφάλεια και η ανασφάλεια έχει τη βάση της στον φόβο, κυρίως φόβο για το άγνωστο. Πιστεύω πως αυτό είναι το συναίσθημα που κυριαρχεί.
Πόσο εύκολη είναι η ευγνωμοσύνη στις μέρες μας, με όλα αυτά που συμβαίνουν;
Οι σχέσεις πάντα κρίνονται στα δύσκολα και η πανδημία είναι η κατεξοχήν περίοδος έκφρασης της ευγνωμοσύνης σε όλους αυτούς που προσφέρονται και βοηθάνε κυρίως στον ιατρικό κλάδο και στις τιτάνιες προσπάθειες του προσωπικού του, για το καλύτερο.
Με όλα αυτά που περάσαμε αυτή τη χρονιά έχεις νιώσει να φτάνεις στα όριά σου και πως το διαχειρίστηκες;
Με το να ασχοληθώ περισσότερο με αυτά που αγαπώ. Διέξοδος για μένα είναι ένα νοητό ταξίδι στις σελίδες ενός αγαπημένου βιβλίου, μακρινές βόλτες με τον σκύλο μου για περπάτημα αποδρώντας ακόμα και κοιτάζοντας τα γιορτινά φωτάκια της πόλης, μπαίνοντας στην κουζίνα μου το πρωί και βγαίνοντας το απόγευμα χωρίς να καταλαβαίνω πως πέρασε η ώρα. Οτιδήποτε ευχαριστεί αποτελεί ψυχοθεραπεία!

Ο Καζαντζάκης γράφει « Όσο ζούμε μια ευτυχία, δύσκολα τη νιώθουμε.. Μονάχα όταν περάσει και κοιτάξουμε πίσω μας αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε πόσο ευτυχισμένοι σταθήκαμε…». Θα μπορούσες να πεις ότι το έχεις νιώσει τη χρονιά που μας πέρασε;
Βασικό μου μότο είναι το ¨έχε τα μάτια σου ανοιχτά για να δεις το ωραίο¨. Η ομορφιά βρίσκεται παντού αρκεί να έχεις την διάθεση να την δεις. Ακόμα και τις περιόδους που τα πράγματα δεν πηγαίνουν καλά, αρκεί ένα λουλούδι στο πεζοδρόμιο ή ένα φωτεινό σύννεφο στον ορίζοντα να μου φτιάξει τη διάθεση.
Δίνεις σημασία στη γνώμη των άλλων; Στη γνώμη και την άποψη της μάζας;; Σε επηρεάζει και αν ναι, σε τι βαθμό;
Ευτυχώς όσο μεγαλώνω όλο και πιο δύσκολα. Με ενδιαφέρει η γνώμη των δικών μου ανθρώπων μόνο και μόνο γιατί με ενδιαφέρουν οι δικοί μου άνθρωποι.
Ποιο είναι αυτό που νιώθεις ότι σου λείπει πιο πολύ τώρα με τους περιορισμούς λόγω κορονοϊού;
Τα μεγάλα ανοιχτά τραπέζια στο σπίτι με φίλους, η έξοδος για γεύμα και κρασί, μια ωραία θεατρική παράσταση, μια καλή ταινία στον κινηματογράφο.
Με όλα αυτά που συμβαίνουν τον τελευταίο χρόνο, καταφέρνεις να αντικρύσεις με αισιοδοξία το μέλλον;
Οφείλω να ελπίζω για το καλύτερο. Πάντα το κακό το διαδέχεται το καλό. Το λένε άλλωστε και τα παραμύθια, και ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα!!
Αν ο κορονοϊός ήταν λογοτεχνικό βιβλίο, πως θα το περιέγραφες; πως το φαντάζεσαι;
¨Περί τυφλότητας¨ του Ζοζέ Σαραμάγκου και ¨Η Πανούκλα¨ του Άλμπερ Καμί.
2020…άλλη μια περιστροφή γύρω από τον ήλιο ολοκληρώθηκε…
2021…..άλλη μια περιστροφή γύρω από τον ήλιο θα ολοκληρωθεί και αν είμαστε τυχεροί κι εμείς μαζί της.

Προδρομίδου Έλενα
Ιδιωτική Υπάλληλος
Πολίτης του κόσμου
Λάτρης της γαστρονομίας και των βιβλίων

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ vs COVID 19

Νικόλαος Γεννηματάς

Ασχολούμαι με την αστρολογία και το τραγούδι. Η επαφή μου με την τέχνη ξεκινά από την ηλικία των 4 χρόνων. Σπούδασα αστρολογία, μουσική, φωνητική και ορθοφωνία. Η επιστήμη της αστρολογίας μου αρέσει ιδιαίτερα επειδή πιστεύω βαθιά πως όλοι μας είμαστε μέρος της συμπαντικής νομοτέλειας. Άλλωστε η αστρολογία είναι το ¨alter ego¨ μας…
Το τραγούδι για μένα είναι μια τελετουργία που κρύβει το δικό της μυστικισμό.
Είναι μια εις βάθος ψυχική έκφραση, μια διαδικασία που με μεταφέρει σε ένα μαγικό κόσμο. Μέσα από το τραγούδι μπορώ και εκφράζω τα συναισθήματά μου αλλά και να περνάω τα δικά μου μηνύματα στον κόσμο.
– Κοροναιός, πανδημία, lockdown, προσωπικά πώς σε έχει επηρεάσει αυτή η κατάσταση; πώς διαχειρίζεσαι την περίοδο που διανύουμε; Πώς ισορροπείς;
Ο ιός, η πανδημία και η καραντίνα ήταν για μένα δύσκολη όπως και σε όλο τον κόσμο.
Ξαφνικά ανατράπηκαν όλα… Ξυπνήσαμε ένα πρωί και έπρεπε να μάθουμε να ζούμε διαφορετικά απ’ ότι γνωρίζαμε.
Το ότι αναγκάστηκα να σταματήσω αγαπημένες δραστηριότητες και κυρίως την επαφή μου με τον κόσμο και τους φίλους μου ήταν το πιο δύσκολο.
Προσπαθώ να ισορροπήσω μέσα από τη μελέτη της αστρολογίας και την δημιουργία νέων τραγουδιών.
– Τι σε ανησυχεί πιο πολύ τώρα, στην εποχή της πανδημίας; Η δουλειά σου, η υγεία σου; Οι δικοί σου άνθρωποι;
Πρώτα με ανησυχεί το θέμα της υγείας. Το δεύτερο, το οποίο είναι εξίσου σημαντικό, είναι το κομμάτι της εργασίας, το οποίο στερηθήκαμε πολλοί άνθρωποι.

¨Θέατρα, μουσικές σκηνές,
γενικά όλα τα καλλιτεχνικά δρώμενα έχουν σταματήσει.
Μια εκκωφαντική σιωπή επικρατεί γύρω μας¨.

– Πόσο επηρέασε η πανδημία του κοροναιού τον τομέα της τέχνης που υπηρετείς;
Η πανδημία επιδρά πάνω στην τέχνη αρνητικά και στο τραγούδι φυσικά. Θέατρα, μουσικές σκηνές, γενικά όλα τα καλλιτεχνικά δρώμενα έχουν σταματήσει. Μια εκκωφαντική σιωπή επικρατεί γύρω μας. Το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να προσπαθούμε να σκεφτόμαστε θετικά και αισιόδοξα.
– Αναπροσαρμόζονται τα δεδομένα στο χώρο της τέχνης σήμερα; εν όψη της πανδημίας του κοροναιού αλλάζει η επαγγελματική της μορφή;
Η ανακάλυψη νέων τρόπων έκφρασης θεωρώ πως είναι μονόδρομος πλέον.
Με τη βοήθεια της τεχνολογίας που συνεχώς εξελίσσεται κάτι θα μπορέσουμε να κάνουμε.
– Στον άνθρωπο υπάρχουν πάντα δύο αντικρουόμενες ανάγκες, η ανάγκη για ελευθερία και η ανάγκη για ασφάλεια. Ποια πιστεύεις ότι κυριαρχεί εντονότερα σήμερα;
Για μένα ελευθερία και ασφάλεια είναι ταυτόσημα. Ελεύθερος αισθάνεται κάποιος όταν είναι ασφαλής. Τα θεωρώ σημαντικά και τα δύο.
– Ζούμε σε μια κοινωνία η οποία προσδιορίζεται από την έντονη, ψυχαναγκαστική πολλές φορές, επιδίωξη της τέλειας ζωής. Κατά πόσο πιστεύεις ότι η πανδημία και όσα ζούμε αλλάζουν τις επιδιώξεις μας; Τις προτεραιότητές μας;
Δεν υπάρχει τέλεια ζωή, είναι ένας μύθος. Μια παγίδα στη οποία έχουμε πέσει και
το μόνο που κάνουμε είναι να σκεφτόμαστε ποια υλικά αγαθά μας λείπουν. Ίσως, τώρα να είναι και η κατάλληλη στιγμή να αναμετρηθούμε διαφορετικά με τον εαυτό μας και να επαναπροσδιορίσουμε τις ανάγκες μας.

– Ποια συναισθήματα σου βγάζει η σημερινή κατάσταση; Τα αναγνωρίζεις και στους γύρω σου ή διακρίνεις κάτι διαφορετικό;
Άγχος και θλίψη. Άγχος για το πως θα εξελιχθεί όλο αυτό που ζούμε και θλίψη για όλους τους συνανθρώπους μας που υποφέρουν λόγω της πανδημίας και το κοροναιού. Και η αλήθεια είναι ότι δεν βλέπω τίποτα διαφορετικό και στους γύρω μου. Η απογοήτευση, η θλίψη και ίσως και ο φόβος διακρίνονται στα βλέμματά τους αλλά και στις συμπεριφορές τους.
– Πόσο εύκολη είναι η ευγνωμοσύνη στις μέρες μας, με όλα αυτά που συμβαίνουν;
Ευγνωμοσύνη…μια λέξη που τα περικλείει όλα! Μια εσωτερική διεργασία που απελευθερώνει. Η ευγνωμοσύνη είναι καθημερινή διαδικασία, εσωτερική, ατομική για τον καθένα μας. Μπορεί να συμβαίνουν αποτρόπαια πράγματα,
αλλά σίγουρα μέσα σε όλα αυτά μπορούμε να βρούμε λόγους και αφορμές να είμαστε ευγνώμονες.
– Με όλα αυτά που περάσαμε αυτή τη χρονιά έχεις νιώσει να φτάνεις στα όριά σου και πως το διαχειρίστηκες;
Μόνο εγώ; Αν όχι όλοι, οι περισσότεροι φτάσαμε στα όριά μας. Προσωπικά με βοήθησε η ενασχόληση με την αστρολογία και το τραγούδι. Διαφορετικά δεν θα μπορούσα να τα καταφέρω.
– Ο Καζαντζάκης γράφει « Όσο ζούμε μια ευτυχία, δύσκολα τη νιώθουμε.. Μονάχα όταν περάσει και κοιτάξουμε πίσω μας αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε πόσο ευτυχισμένοι σταθήκαμε…». Θα μπορούσες να πεις ότι το έχεις νιώσει τη χρονιά που μας πέρασε;
Και να ξέρες πόσες φορές το έχω πει…. Πιστεύω στην αξία της στιγμής. Όπως και στο πέρασμά της. Ας μάθουμε να ζούμε επιτέλους, ας μάθουμε να απολαμβάνουμε τις μικρές καθημερινές χαρές που μας δίνονται. Η ευτυχία, μικρή ή μεγάλη, δε διαρκεί για πάντα. Ας χαρούμε το τώρα και όλα όσα νιώθουμε.

¨Ευγνωμοσύνη…
μια λέξη που τα περικλείει όλα!
Μια εσωτερική διεργασία
που απελευθερώνει¨.

– Δίνεις σημασία στη γνώμη των άλλων; Στη γνώμη και την άποψη της μάζας; Σε επηρεάζει και αν ναι, σε τι βαθμό;
Δίνω τόση σημασία όση ακριβώς πρέπει. Ακούω προσεκτικά αλλά φιλτράρω πολύ τις πληροφορίες και τις γνώμες. Άλλωστε δημοκρατία έχουμε. Μπορούμε να εκφράζουμε ελεύθερα τις απόψεις μας.
– Ποιο είναι αυτό που νιώθεις ότι σου λείπει πιο πολύ τώρα με τους περιορισμούς λόγω κοροναιού;
Μου έλειψε η δουλειά μου και το τραγούδι. Αλλά περισσότερο μου έλλειψε και μου λείπει η επαφή με τον κόσμο, η αγάπη που παίρνω από τους ανθρώπους είναι ανεκτίμητη.
– Με όλα αυτά που συμβαίνουν τον τελευταίο χρόνο, καταφέρνεις να αντικρύσεις με αισιοδοξία το μέλλον;
Εννοείται ότι προσπαθούμε να βρούμε κάτι θετικό να κρατήσουμε μέσα μας και να μπορέσουμε να συνεχίσουμε. Κάποια στιγμή, όλος αυτός ο εφιάλτης της πανδημίας θα τελειώσει. Πάλι θα επανέρθουμε και θα οργανωθούμε από την αρχή.
– Αν ο κοροναιός ήταν τραγούδι πως θα το περιέγραφες; πως το φαντάζεσαι;
Αν ο covid 19 ήταν τραγούδι θα ήταν οι ¨Δαίμονες¨ από την ροκ όπερα της Άννας Βίσση.
2020…άλλη μια περιστροφή γύρω από τον ήλιο ολοκληρώθηκε…
2021…..μια νέα περιστροφή ξεκινά με γνώμονα την ευτυχία! Καλή χρονιά σε όλους!

Νίκος Γεννηματάς
https://www.facebook.com/nick.yennimatas.9
https://www.facebook.com/groups/558388334815620
#kallitexnesvscovid19

Επιμέλεια κειμένου
Βαλάντια Γκιώνη
Αρθρογράφος, Συνεργάτης COA

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ vs COVID 19

Λιλίκα Αρνάκη,
«Η ζωγράφος της ψυχής»

Η τέχνη της ζωγραφικής και της χαρακτικής είναι το πάθος μου. Είναι η βαλβίδα απελευθέρωσης των συναισθημάτων μου. Ξεκίνησα να ζωγραφίζω από μικρή. Από τότε έχω στο ενεργητικό μου 10 ατομικές εκθέσεις στην Θεσσαλονίκη, 32 ομαδικές εκθέσεις και δύο βιβλία, ” ΖΩ ΜΕ ΠΑΘΟΣ” και ” ΚΑΤΑΔΥΣΗ” το οποίο προτάθηκε από τα Public « ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΧΡΟΝΙΑΣ 2018». Πειραματίζομαι με το ρούχο, μου αρέσει να ζωγραφίζω σε ρούχα και τσάντες, όπως μου αρέσει και η κατασκευή κοσμημάτων χρησιμοποιώντας την ίδια τεχνική με τη ζωγραφική.
Γενικά είμαι ανήσυχο πνεύμα και μου αρέσει να πειραματίζομαι με διάφορα υλικά.
Άλλωστε πρωταρχική θέση στην τεχνοτροπία μου έχουν τα ευτελή υλικά.
Στο έργο μου πρωταγωνιστικό ρόλο παίζει η ανθρώπινη μορφή την οποία επεξεργάζομαι ποικιλότροπα προκειμένου να αναδείξω όχι μόνο τα εξωτερικά φυσιογνωμικά στοιχεία άλλα και τον εσωτερικό καλά κρυμμένο κόσμο του κάθε εικονιζόμενου.
Αλλά εκείνο που βρίσκεται πέρα από τις γραμμές και τα σχήματα, πέρα από την μάθηση και τη γνώση, είναι η ομορφιά της “ουσίας”.

– Κορονοϊός, πανδημία, lockdown, προσωπικά πώς σε έχει επηρεάσει αυτή η κατάσταση; πώς διαχειρίζεσαι την περίοδο που διανύουμε;; Πώς ισορροπείς;;
Αυτό που ζούμε λέγεται “απανθρωπισμός”. Όχι άλλη μετάλλαξη. Μας καταστρέφει τον εγκέφαλο, τον έχει αδρανοποιήσει. Εμπρός λοιπόν να τον ξυπνήσουμε και να τον βγάλουμε από το λήθαργο του. Η προσαρμογή είναι γνώρισμα του ζωικού βασιλείου.

” Η τέχνη της ζωγραφικής και της χαρακτικής
είναι το πάθος μου.
Είναι η βαλβίδα απελευθέρωσης
των συναισθημάτων μου “

– Τι σε ανησυχεί πιο πολύ τώρα, στην εποχή της πανδημίας; Η δουλειά σου, η υγεία σου; Οι δικοί σου άνθρωποι;
Για τους δικούς μου ανθρώπους ανησυχώ…

– Πόσο επηρέασε η πανδημία του κορονοϊού τον τομέα της τέχνης που υπηρετείς;
Αρκετά. Ο καλλιτέχνης να μην αποζητά την επιβίωση αλλά την ζωή.
Επιβάλλεται να κάνουμε μια επανεκκίνηση, να επαναπροσδιοριστούμε, να ξανασκεφτούμε τα πράγματα από την αρχή. Εμπρός λοιπόν εξέγερση στη δημιουργικότητα.

– Αναπροσαρμόζονται τα δεδομένα στο χώρο της τέχνης σήμερα; εν όψη της πανδημίας του κορονοϊού αλλάζει η επαγγελματική της μορφή; 
Ο καλλιτέχνης είναι επαναστάτης. Πιστεύω μέσα σε αυτή την κακοτυχία κάτι μπορεί να γεννηθεί. Έρχεται μία παγκόσμια αλλαγή και πρέπει ως καλλιτέχνες, να μπορούμε να ονειρευτούμε το μέλλον μας παλεύοντας γιατί τίποτα δεν είναι δεδομένο.
‘ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΡΕΙ” ..
– Στον άνθρωπο υπάρχουν πάντα δύο αντικρουόμενες ανάγκες, η ανάγκη για ελευθερία και η ανάγκη για ασφάλεια. Ποια πιστεύεις ότι κυριαρχεί εντονότερα σήμερα;
Η ασφάλεια. Η δειλία σε κρατάει αλυσοδεμένο στη σιγουριά, μακριά από τον πόνο δεν πονάς αλλά είσαι σκλάβος. Η επιβίωση θέλει ξεπέταγμα. Η ζωή μας επιβάλλεται να αποκτήσει χρώμα, άρωμα, ουσία βρε αδερφάκι μου.

“Το μηδέν είναι μια νέα αρχή.
Να πας κόντρα στο ρεύμα,
στο βόλεμα…”

– Ζούμε σε μια κοινωνία η οποία προσδιορίζεται από την έντονη, ψυχαναγκαστική πολλές φορές, επιδίωξη της τέλειας ζωής. Κατά πόσο πιστεύεις ότι η πανδημία και όσα ζούμε αλλάζουν τις επιδιώξεις μας; Τις προτεραιότητές μας;
Η σκέψη ρυθμίζει την πρόθεση. Αποφάσισε τι θέλεις να είσαι υπαίτιος ή υπεύθυνος .
Η υπαιτιότητα σε κρατάει δέσμιο του παρελθόντος ενώ η υπευθυνότητα στρώνει τον δρόμο για ένα καλύτερο μέλλον.

– Ποια συναισθήματα σου βγάζει η σημερινή κατάσταση; Τα αναγνωρίζεις και στους γύρω σου ή διακρίνεις κάτι διαφορετικό;
θυμό, απογοήτευση, αγανάκτηση. Στην κοινωνία της ανασφάλειας και της αλλοτρίωσης οι άνθρωποι αναστέλλουν και καταπιέζουν τα συναισθήματα τους. Σήμερα χρειάζεται περισσότερο από ποτέ να αφυπνίσουμε τα συναισθήματα.
Τα συναισθήματα είναι ανεκτίμητης αξίας, είναι περιουσιακό μας στοιχείο.
Η αφύπνιση των συναισθημάτων ενεργοποιεί το σώμα και εξοστρακίζει τον φόβο από την ζωή μας.
– Πόσο εύκολη είναι η ευγνωμοσύνη στις μέρες μας, με όλα αυτά που συμβαίνουν;
Ο θεμέλιος λίθος της ζωής μου είναι η ευγνωμοσύνη. Μην παραδίνεσαι σε κανέναν που επιθυμεί να ελέγχει την συμπεριφορά σου.
Αναλαμβάνεις την πλήρη ευθύνη των πράξεων σου. Να ‘χεις πάθος για το όραμα σου. Κατέστρεψε τα διαγράμματα των άλλων.

– Με όλα αυτά που περάσαμε αυτή τη χρονιά έχεις νιώσει να φτάνεις στα όριά σου και πως το διαχειρίστηκες;
Το μηδέν είναι μια νέα αρχή. Να πας κόντρα στο ρεύμα, στο βόλεμα. Ο φόβος δεν είναι οι εξαρτήσεις σου, οι εξαρτήσεις σου γεννούν τους φόβους σου.
– Ο Καζαντζάκης γράφει « Όσο ζούμε μια ευτυχία, δύσκολα τη νιώθουμε.. Μονάχα όταν περάσει και κοιτάξουμε πίσω μας αρχίζουμε να συνειδητοποιούμε πόσο ευτυχισμένοι σταθήκαμε…». Θα μπορούσες να πεις ότι το έχεις νιώσει τη χρονιά που μας πέρασε;
Όχι στις σιωπηρές συγκατανεύσεις, παγωμένα χαμόγελα, άψυχα λόγια, μαλθακότητα και ταπείνωση. Μας μαραζώνουν. Μας εξορίζουν από τους πόθους μας και τα όνειρα μας. Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΑΣ !! ΝΑ ΓΙΝΕΙ Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΜΑΣ ΗΦΑΙΣΤΕΙΟ. Χρειαζόμαστε ελευθερία χώρου.
– Δίνεις σημασία στη γνώμη των άλλων; Στη γνώμη και την άποψη της μάζας;; Σε επηρεάζει και αν ναι, σε τι βαθμό; 
Να Είσαι ανεξάρτητος. Εμπόδιο στην συναισθηματική ωριμότητα είναι η πραγμάτωση των επιθυμιών των άλλων. Να μην ξεχνάς πως είσαι υποκείμενο και όχι αντικείμενο. Στην συναισθηματική ανωριμότητα δηλώνει απούσα η προσωπική επιθυμία και παρούσες οι επιθυμίες των άλλων.
– Ποιο είναι αυτό που νιώθεις ότι σου λείπει πιο πολύ τώρα με τους περιορισμούς λόγω κορονοϊού;
Αγκαλιά, ένωση σωμάτων, άγγιγμα ψυχής, μελωδία της καρδιάς. Τα ομορφότερα ταξίδια είναι αυτά που κάνουμε για να συναντήσουμε αγκαλιές.
– Με όλα αυτά που συμβαίνουν τον τελευταίο χρόνο, καταφέρνεις να αντικρύσεις με αισιοδοξία το μέλλον;

Η ψυχή μου είναι ασυμβίβαστη.
Πιστεύω στην αγάπη
Ονειρεύομαι
Τολμάω.
Διεκδικώ
Μοιράζω χαμόγελα,
αγκαλιές, αγάπη.
Είμαι ευγνώμων.

– Αν ο κορονοϊός ήταν πίνακας ζωγραφικής πως θα το περιέγραφες; πως το φαντάζεσαι;
Σαν καλικάντζαρο…..άσχημος, απειλητικός, αλλά και κουτός μιας και πιστεύει ότι μπορεί να μας καταστρέψει….

– 2020…μια ακόμη ολοκληρωμένη περιφορά γύρω από τον ήλιο… 2021…
Ας εγκαινιάσουμε μια εποχή όπου ο άνθρωπος θα ξαναβρεί την αποστολή του στοχαστή και δημιουργού. Επιβάλλεται η ποιοτική θεώρηση της ζωής στην καθημερινότητα.
Η σωτηρία της ψυχής είναι η θέληση για ζωή… εξαφανίζοντας την απελπισία, σκοτώνοντας την αδράνεια.

Λιλίκα Αρνάκη
« Η ζωγράφος της ψυχής»

Email: [email protected]
https://www.facebook.com/lilika.arnaki
https://lilika-arnaki.blogspot.com/

Επιμέλεια κειμένου
Βαλάντια Γκιώνη
Αρθρογράφος, Συνεργάτης COA

«Το θέατρο είναι ψυχή της Δημοκρατίας!!»

Μαρία Μπαλτατζή

“Το θέατρο είναι η ψυχή της Δημοκρατίας, μόνο που στις μέρες μας αντί για χειροκρότημα παίρνουμε like.. “
Η χρονιά αυτή ήταν από τις δυσκολότερες για το θέατρο… κορονοϊός, lockdown..”!!

Η συνάντηση με τη Μαρία Μπαλτατζή, διαδικτυακή βέβαια, όπως «αρμόζει» στις μέρες μας, μας έβαλε στο κλίμα των δυσκολιών που βιώνουν έντονα τους τελευταίους μήνες οι άνθρωποι του θεάτρου και της τέχνης γενικότερα.
«Γιατρός με το στανιό» του Μολιέρου, μια παράσταση που έκανε πρεμιέρα και κλείσιμο την ίδια μέρα, 24 Οκτωβρίου, στην Πολιτεία Θεάτρου στη Θεσσαλονίκη. Η Μαρία Μπαλτατζή ιδρύτρια και ψυχή της Πολιτείας Θεάτρου μας μιλάει για το θέατρο και τις συνέπειες της πανδημίας στο χώρο των τεχνών.

«Σήμερα με αφορμή – ή και άλλοθι – την πανδημία, οδεύουμε στην ήττα του κοινωνικού ανθρώπου από τις μηχανές. Ζούμε τη Δ΄ Βιομηχανική Επανάσταση, Τεχνολογία-Διαδίκτυο, Ρομποτική, Τεχνητή Νοημοσύνη, εμπειρίες πέρα από αυτές που βιώνει το σώμα μας. Αποτέλεσμα όλων αυτών βέβαια είναι η αποξένωση, η αλλοτρίωση, ο κυνισμός, ο απανθρωπισμός. Αντί να επιδιώκουμε τη ζωντανή συνεύρεση επικοινωνούμε μέσω  chats, machine learning, εργασία από το σπίτι, facebook κλπ. Όλα αυτά καταλήγουν στην ΜΟΝΑΞΙΑ, την ΑΠΟΞΕΝΩΣΗ και τον ΑΤΟΜΙΚΙΣΜΟ των ανθρώπων. Χάνουμε τους πραγματικούς φίλους και «γεμίζουμε» διαδικτυακούς…. Το smartphone είναι το δεύτερο μυαλό μας και το web η μνήμη μας».

Και δεν έχει άδικο μια και καιρό πριν την εμφάνιση της πανδημίας και του lockdown η ζωή μας είχε πάρει διαδικτυακή ρότα….
Συζητώντας με τη Μαρία για το θέατρο αντιλαμβανόμαστε την αγάπη και το πάθος της να είναι διάχυτα. «Πρόκειται για μια τρισδιάστατη ομαδική τέχνη. Το θέατρο απαιτεί την παρουσία και την σωματικότητα. Προσφέρει κάτι που καμία τεχνική εφεύρεση δεν θα κατορθώσει να αντικαταστήσει. Είναι η γοητεία των ζωντανών ηθοποιών, η ψυχική επίδραση της ανθρώπινης παρουσίας, η Σκηνή, τα Φώτα, η μαγική σχέση μεταξύ θεατών και ηθοποιών. Γι’ αυτόν τον λόγο και κάθε παράσταση διαφέρει από όποια άλλη.
Η αλληλεπίδραση ηθοποιών και θεατών δημιουργούν κάθε φορά και μια ατμόσφαιρα, μια διαφορετική ατμόσφαιρα. Αυτή είναι και η μαγεία του Θεάτρου. Αυτή είναι η Δύναμη του Θεάτρου. Είναι αυτό που ο λαός μας με μια φράση θαυμαστή για την πυκνότητα και την εκφραστικότητά της λέει «Το πρόσωπο είναι σπαθί». Αυτό, “το πρόσωπο σπαθί” ,μόνο η ζωντανή σκηνή μπορεί να το δώσει».

Συνεχίζει με ένα βαθύτερο προβληματισμό και επεκτείνει τη σκέψη της δίνοντας μια άλλη διάσταση…
« Το Θέατρο είναι η γιορτή της Δημοκρατίας. Η πνευματική τροφή του λαού. Σχολείο για ενήλικες, όπως είπε και ο Αριστοφάνης.
Πλάθει, καλλιεργεί την κοινωνική συνείδηση, δημιουργώντας πολίτες άξια μέλη κοινωνικού συνόλου. Είναι το κέντρο της ελεύθερης παιδείας από το οποίο εκπορεύονται ιδέες, προβληματισμοί, ανησυχίες και αναζητήσεις. Μια αναγκαία συνθήκη του πολιτισμού μας, απαραίτητο για την μόρφωση (με την ευρεία έννοια), για την δημιουργία πολιτών μιας ευνομούμενης δημοκρατικής πολιτείας».

Δε θα μπορούσε βέβαια να μην αναφερθεί στην αρχαιότητα, μια και η Πολιτεία Θεάτρου πήρε το όνομά της από την Πολιτεία του Πλάτωνα θέλοντας να δώσει το στίγμα της « προκειμένου να καταστεί  δυνατή η όποια βελτίωση των “κακώς κειμένων”, με στόχο τη δημιουργία μιας ευνοούμενης πολιτείας».

« Το Θέατρο είναι συμπυκνωμένη ζωή. Εμπνέεται από την ζωή. Μια αλληλεπίδραση ψυχών. Ένα μέσον για να ερευνά κανείς το νόημα της ζωής και συγχρόνως ένας τρόπος για να αντιμετωπίζει τη ζωή. Μας δίνει τη δυνατότητα να συνδεθούμε, να συγκινηθούμε, ν’ αγγίξουμε ο ένας τον άλλον, να νιώσουμε μαζί μια Αλήθεια», την αλήθεια την ατομική του καθένα μας ξεχωριστά, την αλήθεια που θα μας οδηγήσει στο φως και στη δημιουργία,
στην αγάπη και στο σεβασμό για τον εαυτό μας αλλά και για το συνάνθρωπο.
Όσο αφορά στις διαδικτυακές on line παραστάσεις η άποψη της Μαρίας δε διαφέρει από αυτή πολλών άλλων επαγγελματιών του χώρου.
« Με την διαδικτυακή παρουσίαση παραστάσεων (live streaming, θέατρο digital, ψηφιακό θέατρο) χάνεται το «εδώ και τώρα», η κοινωνική συνεύρεση, το ζωντανό κύτταρο, η παροντικότητα. Συνεπώς χάνεται η ίδια η ουσία της έννοιας ΘΕΑΤΡΟ.
Η βιντεοσκόπηση μιας παράστασης την καθιστά κινηματογραφικό έργο ή οτιδήποτε άλλο. Πάντως όχι θεατρική παραγωγή.

Εξάλλου η τεχνική και η αισθητική της 7ης τέχνης είναι διαφορετική. Επιπλέον, η μοναχικότητα του θεατή αφαιρεί την δυνατότητα σύναξης, την εγγύτητα. Αντί των χειροκροτημάτων έχουμε τα like σε μια online παράσταση».

Παπαδανιήλ Ελπίδα

Ειδική Παιδαγωγός, Αρθρογράφος, Λογοτέχνης

https://www.facebook.com/politeiatheatrou

https://www.facebook.com/maria.baltatzi.5